Ege Mutfağı Yemekleri & Ege Yemekleri Denince Akla Gelenler

9 Temmuz 2021

Tatilin Lezzet Hali: Ege Yemekleri

Ege mutfağı denince akla sağlıklı ve lezzetli oluşu gelir. Ege Bölgesinin turist mekânları ve Ege mutfağı turistlerin ilgisini çekmektedir. Ege mutfağı dünyada bilinen Slow-Food akımının Anadolu’daki temsilciliğini yapmaktadır. Ege mutfağında binlerce yıldır bulunan Türk yemekleri vardır. Ege mutfağı, Türk kültüründe önemli katkıları vardır. Ege mutfağında olan yemeklerde eski zamanlarda yaşamış olan uygarlıkların etkisi büyüktür. Ege’de yaşamış medeniyetlerde lezzetli yemekler iz bırakmışlardır. Örnek olarak Romalılar, Ege mutfağı ile tanışmadan önce sadece lapa yedikleri bilinmektedir. Ege bölgesinin geleneksel yemekleri ile tanıştıktan sonra sos, bal, sirke, tatlı şaraplar vazgeçilmez yiyecekleri olmuştur. Ege mutfağı dendiği zaman akla ilk gelen zeytinyağlı yemeklerdir. Ege yöresi yemeklerde başrolünde daima zeytinyağı bulunur. Zeytinyağı sekiz bin yıl öncesine dayanmaktadır ve 2500 yıldır mutfaklarda kullanılmaktadır. Uzun süredir kullanıldığı İyonya Kenti arasında yapılan kazıların sonucunda zeytinyağı ile olan ilişkiler keşfedilmiştir. Ege mutfağında ilk olarak sebze yemeklerinde zeytinyağı büyük rol oynamıştır. Pilav yemeğinde et yemeklerinde zeytinyağı kullanımı Ege mutfağının sağlıklı olmasına olanak sağlamıştır. Kahvaltı sofralarının Ege mutfağındaki vazgeçilmezi ise zeytindir. Kekik, biberiye ve nane gibi otlarda kahvaltılarda zeytinyağı ile birlikte ve ekmek ile tüketilir.

Ege mutfağının sağlıklı olmasının zeytinyağının sık kullanılması dışında bir başka etkeni de ot tüketiminin çok olmasıdır. Ege mutfağında yaygın olan ot yemeklerine örnek olarak ebegümeci,  arapsaçı, sirken,  zahter, köremen, kuşkonmaz verilebilir. Ege mutfağında 800’den fazla bitki türü ve yaklaşık 50 tane ot yemeği bulunur. Ege bölgesinde bulunan ot yemekleri sayesinde diğer mutfaklardan ayrılır. Patlıcan, pırasa, börülce gibi sebzeler diğer bölgelerin mutfaklarına göre Ege mutfağında daha çok kullanılır. Bu sebzelerden elde edilen yemekler et ile yapılabilse de kesinlikle zeytinyağı kullanılmaktadır.

Ege mutfağının yeşil mutfak olarak adlandırılmasının en büyük etkenleri ot yemekleri, zeytin ve zeytinyağının önemli rol oynamasıdır. Ege mutfağında otlar diğer yöresel mutfaklara göre daha az pişirilir. Bu sayede otlarda bulunan vitaminler ve otların renkleri korunmuş olur.

Bir başka Ege mutfağının vazgeçilmezi ise mezelerdir. Zeytinyağı ve yoğurt kullanılarak yapılan mezeler Ege mutfağında önemli yer tutar. Daha çok yaz akşamlarında insanların tükettiği ve ferahlatan mezeler hafif tatları ile Ege mutfağını güzelleştirmektedir. Bir başka meze çeşidi ise zeytinyağı ve limon ile pişirilen otlardır. Bu mezeler, Ege mutfağının vazgeçilmez ana yemeklerinden de sayılabilir.

Ege Bölgesi Yemekleri

Ege mutfağının içindeki sıcaklık, mutfağa yansımış ve muhteşem bir mutfak ortaya çıkmıştır. Ege mutfağının en önemli yemek çeşidi ise deniz ürünleridir. Balık, Ege mutfağında önemli rol oynamaktadır. Bilinen balık ürünlerinden ise orfoz ızgara, ızgara çipura, levrek buğulama, ızgara ahtapot, ızgara, kızartma kalamar, ahtapot dolması, balık pastırması, iskorpit çorbası, füme balık, çiroz ve kalamar dolması Ege mutfağının vazgeçilmez balık yemeklerindendir. Balık ve deniz ürünleri özellikle Kuzey Ege bölgesinde yaygınlık göstermektedir.

Ege mutfağında şarap yapımı da yaygın olarak bilinmektedir. Ege mutfağında hamur işleri ve üzüm üretimi de dikkat çekmektedir. Şarap ve üzüm üretimi turizm açısından dikkat çekmekte ve turistlere güzel şaraplar tatmalarına olanak sağlamaktadır.

Ege mutfağı denince tatlılarından bahsetmemek olmaz. Genellikle kazandibi, sakızlı muhallebi ve tavuk göğsü Ege mutfağının başlıca tatlılarıdır. Süt ürünlerinden elde edilen tatlıların yanı sıra incir üretiminin Ege’de çok olmasından dolayı incir tatlısı ve kabak tatlısı gibi tatlılarda Ege mutfağında yer almaktadır. Ege kahvaltılarının vazgeçilmezi lor peynirinin üzerine karadut reçeli konularak elde edilen tatlılardır. Ege mutfağının yaygın olarak bilinen bir diğer tatlısı ise Kar helvasıdır. Kar helvası kış mevsiminden kalan karların toplanması ve üzerine şurup dökülmesi ile elde edilir.

Ege mutfağı dendiği zaman akla Slow Food akımı gelmektedir. Ülkemizde de Slow Food hareketini Ege mutfağı temsil etmektedir. 1989 yılında İtalya’da fastfood akımına karşı olarak Slow Food akımı ortaya çıkmıştır. Carlo Petrini, insanların taze, sağlıklı ve kültürel yiyecekleri tüketmesi gerektiğini savunmuştur. Slow Food hareketi temiz, iyi ve adil bir mutfağı savunmaktadır. Ege bölgesinde bulunan Seferihisar, Akyaka ve Yenipazar şehirleri Slow City olarak bilinir ve Ege kültürü gelecek nesillere aktarılmaktadır. İşte bu yüzden Ege bölgesi Slow Food akımına öncülük etmektedir.

Ege Mutfağı Yemekleri

Ege mutfağı insanlara gastronomik anlamda birçok katkı sağlamaktadır. Mandıra peynir üretimi, üzüm toplama, çam fıstığı, zeytin sıkımı, zeytinyağı tatma aktiviteleri,  yöresel mutfakta olan uygulamalar, taze baharatlar elde etmek için doğa gezintileri sayesinde Ege mutfağını tanımanıza neden olacaktır.

Ege mutfağını tanımanın bir başka yolu ise düzenlenen festivallerdir. “ En İyi Üzüm Yarışması”, “ Bağ Bozumu Festivali”, “Alaçatı Ot Festivali” gibi birçok festival Ege mutfağının tanıtılmasına olanak sağlar. Yapılan festivallerde taze otlar toplanır, yemekler pişirilir ve insanlara tattırılır. Ege mutfağı bu sayede turistlere tanıtılır ve tanınır.

Ege mutfağının kıyı kesimlerinde Akdeniz mutfağı esintileri vardır. Akdeniz tipi beslenme Ege mutfağı ile aynı özelliklere sahiptir. İç kesimlerde ise daha çok hamur işleri, süt ürünleri, buğday gibi şeyler beslenmenin temelinde bulunur. İç kesimlerde daha çok et yemekleri kullanılır ve zeytinyağı kullanımı daha azdır.

Ege Yemekleri Denince Akla Gelenler

Ege yemekleri denince akla birçok sebze yemeği gelmektedir. Kabak çiçeği dolması Ege mutfağında akla gelen ilk yemeklerinden birisidir. Mayıs ve Haziran aylarında toplanan çiçekler, güneş doğarken toplanır. Çeşme, Cunda, Bodrum, Alaçatı ve İzmir’de yenmesi önerilir.

Ege mutfağı denince akla ilk olarak ot yemekleri gelir. Ege mutfağının meşhur ot yemeklerinden birisi de Şevketi Bostan’dır. Bu bitki Kasım ayında ortaya çıkar ve bahara kadar biter. Bölgeden bölgeye isim olarak değişiklik gösterebilmektedir. Seferihisar, Tire, Urla veya Foça’da denenmesi önerilir.

Börülce denince akla ilk olarak Ege mutfağı gelmektedir. Ege mutfağında börülce yemeğinin birçok çeşidi bulunur. Limon ve zeytinyağı ile salata şeklinde tüketilebilir, çorbası ya da yemeği yapılabilir. Ege mutfağında börülce çeşitleri arasında taze, kuru ve deniz börülceleri yer alır. Deniz börülcesi daha çok meze olarak tüketilmektedir. Balık sofralarının vazgeçilmezi olarak bilinen börülce kış mevsiminde kuru börülce yemeği olarak daha çok tüketilmektedir. Ege bölgesinin çoğu yerinde bu yemeğe ulaşılabilmektedir. Ege mutfağının mezelerinden en önemlisi de Yunan esintisi olan favadır. Kuru bakla ve zeytinyağı ile yapılan fava, Ege mutfağının vazgeçilmez tatlarından birisidir.

Ege bölgesinin lezzetli kebaplarından biri olan Çökertme Kebabı, ince dilimlenmiş patates kızartması, üzerine domates sosu ve yoğurt ile et servis edilir. Bazı bölgelerde et yerine köfte şeklinde de yapılarak servis edilmektedir. Bodrum ve çevresinde yemeniz önerilir.

Salatanın vazgeçilmez yeri olan Ege mutfağında, bir diğer güzel salata ise Turp Otu Salatasıdır. Turp Otu haşlanarak üzerine tuz, limon, sarımsak ve zeytinyağı ile yapılmaktadır. Ege bölgesinde yaygın olarak tüketilen ve halkın vazgeçemediği salata türüdür. Bir kere denediğinizde Ege’nin bu lezzetinden vazgeçemeyeceksiniz.

Bir hamur işi olarak Ege mutfağının kalbi olmayı başaran Otlu Börek, her bölgenin yöresel otları ile yapılmaktadır. Ebegümeci, ıspanak, pazı, lor peyniri, kuzukulağı gibi otlardan yapılan Otlu Börek, bölgede yaşayan kişilerin evlerinde yenmelidir. Şirince, Bademli, Alaçatı ya da Sığacık bölgelerinde enfes Otlu Böreği tadabilirsiniz.